Get Adobe Flash player

Warsztaty dla rodziców

WARSZTATY DLA RODZICÓW
Praca z dzieckiem zdolnym.


1. Uwarunkowania kształtowania się zdolności.
Na rozwój uzdolnień dziecka obok czynników wrodzonych i dziedzicznych wpływ mają czynniki nabyte, środowiskowe. Do czynników środowiskowych oprócz zdrowego odżywiania i atmosfery domu dającej poczucie bezpieczeństwa należą:
 akceptacja dziecka w domu rodzinnym, zaspakajanie jego potrzeb emocjonalnych uczenie bycia z ludźmi, korygowanie egoizmu, agresji, wsparcie psychiczne w chwilach niepowodzeń,
 wspomaganie rozwoju umysłowego i zainteresowań dziecka przez rodziców, poświęcanie czasu na rozmowy, wspólne zabawy, spacery, hobby, dostrzeganie prac i pomysłów dziecka, wyrażanie akceptacji bądź konstruktywnej krytyki, zachęcanie do twórczej pracy,
 korzystna, stymulująca rozwój intelektu i zainteresowań atmosfera
w przedszkolu
W okresie przedszkolnym obserwuje się wyraźne zróżnicowanie tempa, łatwości i szybkości opanowania poszczególnych działań, a więc istnieją różnice w zakresie zdolności. Pojawiają się dzieci uzdolnione literacko i uzdolnione matematycznie. Daje się zauważyć zróżnicowanie w zakresie zdolności motorycznych, przejawiające się jako zdolności muzyczne i plastyczne. W okresie tym między dziećmi istnieją duże różnice indywidualne w rozwoju zdolności. Młodszy wiek szkolny jest określany jako okres rozkwitu zdolności intelektualnych. Zdolności twórcze, zwłaszcza w zakresie twórczości intelektualnej, rozwijają się w okresie dorastania.
Rozwój zdolności zależy także od osobowości, zainteresowań, zamiłowań i inicjatywy dziecka, od jego aktywności i potrzeby działania w danej sferze. Niezmiernie istotny jest tu także upór i odpowiedni poziom potrzeb. W niesprzyjających warunkach rozwój zdolności może ulegać częściowemu lub prawie całkowitemu zahamowaniu. Mimo predyspozycji niektóre zdolności nie ujawniają się i nie rozwijają, jeśli dziecko nie ma odpowiedniej pomocy, zachęt, ukierunkowania, możliwości ćwiczenia i sprawdzania się w danej dziedzinie.


2. Cechy dziecka zdolnego.
Cechy dziecka zdolnego (typowe dla dzieci w wieku 5-7 lat) wyróżniające dziecko zdolne spośród innych to:
 łatwe zapamiętywanie i uczenie się nowych rzeczy, natychmiastowe zrozumienie problemów, (około1/3 dzieci zdolnych przed rozpoczęciem szkoły umie czytać i liczyć do 100),
 zadawanie pytań, zainteresowanie światem, bystra obserwacja
i spostrzegawczość,
 wykonywanie zadań umysłowych z przyjemnością, umiejętność skupienia uwagi na długi czas na tym, co dziecko interesuje (w nielicznych przypadkach dzieci ujawniają już konkretne zainteresowania i uzdolnienia kierunkowe),
 wymyślanie nowych zabaw, opowiadań, sytuacji realnych lub abstrakcyjnych, ciekawe oryginalne pomysły, bogata wyobraźnia, potrzeba wyrażania myśli lub emocji za pomocą różnych form plastycznych, w formie słów, ruchu lub muzyki,
 niezależna postawa wobec innych, potrafi bronić swoich racji, samodzielność w pracy.
Posiadanie trzech spośród powyższych cech oznacza, że dziecko ma szanse być w przyszłości jednostką wybitną. Dziecko zdolne nierozpoznane w porę i nie-otoczone właściwą opieką ze strony domu i przedszkola, nie wykorzysta w pełni wrodzonych predyspozycji.


3. Sposoby wspierania rozwoju dziecka uzdolnionego.
Rozwijaniu zdolności dzieci sprzyjają: dobra atmosfera rodzinna, dobra współpraca przedszkola i rodziny, rozszerzona oferta zajęć programowych (taniec regionalny, rękodzieło artystyczne, zajęcia komputerowe, programy innowacyjne, programy pracy własnej, gry i zabawy rozwijające zdolności dzieci), dobra atmosfera w grupie rówieśniczej, więź emocjonalna i dobry kontakt nauczyciela
z dzieckiem. Bardzo ważna jest akceptacja dziecka, rozumienie jego potrzeb, dawanie wsparcia w chwilach niepowodzeń i zwątpień.
Nauczyciele wszystkich szczebli kształcenia mają olbrzymi wpływ na stwarzanie warunków stymulowania potrzeb poznawczych swoich wychowanków. Bardzo istotną rolę w wyzwalaniu twórczego potencjału dziecka odgrywają również rodzice.


4. Rady dla rodziców.
Rodzice wspierając rozwój zdolności swojego dziecka powinni pamiętać o następujących radach:
 dostarczaj dziecku materiałów rozwijających wyobraźnię,
 dostarczaj materiałów, które wzbogacają obrazowość języka (baśnie, mity)
 zostawiaj dziecku czas na myślenie i marzenie na jawie (czas na zamysł, zadumę),
 zachęcaj dziecko do utrwalania swoich pomysłów,
 nadawaj dziecięcym wytworom skończoną formę (opraw rysunki, zrób tomik wierszy),
 akceptuj naturalną u dzieci skłonność do odmiennego spojrzenia na rzeczy,
 chwal przejawianie szczerej indywidualności,
 bądź ostrożny z redagowaniem tekstów pisanych przez dzieci,
 zachęcaj dzieci do bawienia się słowami,
 kochaj swoje dziecko i mów mu o tym.
Bardzo ważne jest również stwierdzenie, że dziecko zdolne jest przede wszystkim dzieckiem, a dopiero potem dzieckiem zdolnym. Nie należy robić nic na siłę.


5. Przyczyny hamujące rozwój dziecka zdolnego.
Dzieci zdolne nie zawsze otrzymują w szkole dobre oceny. Niejednokrotnie bywa tak, że dziecko z powodu częstego zadawania pytań lub swojej nadpobudliwości ruchowej bądź innych zachowań jest kłopotliwe dla nauczyciela, co wpływa na sposób jego oceniania. Obserwuje się często rozbieżności rzeczywistych zdolności ucznia z jego wynikami szkolnymi. Najczęściej spotykane negatywne cechy niektórych dzieci zdolnych hamujące ich rozwój intelektualno- emocjonalny to:
 trudności w przystosowaniu się do grupy (chęć ciągłego imponowania, dominowania, postawa rywalizacyjna),
 zarozumiałość, (okazywanie lekceważenia rówieśnikom i nauczycielom),
 egocentryzm, koncentracja na sobie, „zmęczenie nauczyciela”,
 trudności w przechodzeniu od wiadomości do umiejętności, demonstrowanie wiedzy encyklopedycznej,
 chwiejność emocjonalna, nieśmiałość lub nadpobudliwość psychoruchowa, zachowania agresywne bądź lękowe.
Dzieci przejawiające powyższe zachowania należy objąć różnymi formami pomocy organizowanymi przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne.


W pracy z dzieckiem zdolnym bardzo ważny jest stosunek najbliższego otoczenia dziecka do uczenia się, nabywania nowej wiedzy i umiejętności. Zachowania, które są bodźcem do ciągłego rozwoju dziecka to wspólne dorosłych
i dzieci wyprawy do ZOO, wycieczki do lasu, na łąkę, do muzeów, rozmowy
o przeczytanych książkach, obejrzanych filmach. Jest to takie rodzicielstwo, które ma poczucie obowiązku wobec dzieci, ale też umie cieszyć się wraz z dzieckiem z jego rozwoju.


6. Propozycje zabaw rozwijających zdolności dziecka.
„ Kojarzenie pojęć”- dz. stoją w rozsypce, n-lka trzyma w ręku piłeczkę
i zadaje pytanie- Z czym kojarzy się wam słowo- pojęcie „ czysty?” Dziecko, które ma gotową odpowiedź zgłasza się, a n-lka rzuca do niego piłeczkę Po udzieleniu odpowiedzi dziecko rzuca piłeczkę do kolegi, który też chce odpowiedzieć na to pytanie.
Inne pytania: Z czym kojarzy się wam słowo „słodki?”(„przyjemna”, „radość”, „obowiązek”, „zło”, „ dobroć”, „ liczba”, przyroda „ „ekologia”, „ochrona”, „praca”).
„ Szybkie skojarzenia”- dz. stoją w kole, n-lka umawia się z dziećmi, że każdemu poda wyraz, a dz. ma szybko podać wyraz, który przychodzi mu na myśl. Dz. odpowiadają po jednym skojarzonym szybko wyrazie.
 Przykłady wyrazów: sąd, człowiek, las, talerz, ziemia, litera, but, dom, woda pióro, kot, miód, róża, ryba, szafa, ogień, liczba, płot.
„Jak wyglądałby świat bez…?”-n-lka podaje temat do dyskusji, który należy omówić wyczerpująco: „ Jak wyglądałby świat bez wody?” (bez tkanin, bez drzew i drewna, bez piasku, ptaków, prądu i elektryczności).
„Wymyślanka wierszowana lub rymowana”. -dz. wymyśla wierszowankę do podanego tematu np. Nasza klasa jest niezwykła…, Podczas zajęć w naszej grupie…, Zwierzęta świata…, Spokój i hałas…” Cieszymy się wszyscy…” Nasi rodzice kochani…, Niespodzianką dla nas jest…”
„Co jest trudniejsze?”- dz. wymienia swoje poglądy w dyskusji na różne tematy:
- Co jest trudniejsze- być marynarzem, pilotem czy górnikiem?,
- Co jest bezpieczniejsze- być płetwonurkiem czy spadochroniarzem?,
- Co jest potrzebniejsze- ogień czy woda?,
- Co jest cenniejsze- zdrowie czy uroda?,
- Co jest łatwiejsze- być dzieckiem czy dorosłym?, itd.
„Który bohater z bajek?”- dz. utożsamia się z którymś z bohaterów z bajek, filmów, książek i mówi jaką cechę ma wspólną ze swoim wybranym bohaterem
(wygląd, charakter, sposób postępowania).
„Dyktowany rysunek”- dz. mają przed sobą kartki i kredki, rysują wg. poleceń, np.
- Na środku kartki narysuj kółko wielkości jabłka.
- To będzie twarz chłopca, więc dorysuj niebieskie oczy, mały nosek i uśmiech.
- Teraz dorysuj mu uszy i krótkie czarne włosy.
- Narysuj mu szyję i koszulę z krótkim rękawem w żółto- niebieskie paski.
- Dorysuj krótkie nad kolana spodenki w kolorze czerwonym z kiszonkami po bokach.
- Dorysuj nogi i buty w kolorze czerwono- szarym, ze sznurówkami…
„ Kącik osiągnięć i sukcesów.”- dz. opowiadają zachęcone przez n-lkę o własnych osiągnięciach sukcesach, mogą być z ostatnich dni i dotyczyć nawet małych rzeczy.
„Moja najwspanialsza zabawa.”- dz. opowiadają o swojej najwspanialszej zabawie (co to była za zabawa, z kim, i w co, kiedy, gdzie…), następnie przedstawiają ją za pomocą środków plastycznych.
„Projektujemy nowe przedszkole.”- dz. w grupach projektują nowe przedszkole, budynek z przyszłości ze wszelkimi nowoczesnymi urządzeniami i najnowszymi osiągnięciami techniki i nauki. Rysują budynek ze szczegółami, następnie omawiają swoje prace.
„Co powinien mieć ze sobą podróżnik?”- dz. podają jedną niezbędną rzecz, którą powinien zabrać ze sobą podróżnik, zamierzający przemierzyć cały świat.
„Przyjazny stworek”.- dz. wymyślają i rysują stworka, z którym mogłyby się zaprzyjaźnić, wspólnie określają jaki ma być ten stworek:
-powinien być sympatyczny i wesoły
-powinien być ładny i przyjemny w dotyku,
-powinien umieć mówić i śmiać się,
-powinien lubić się bawić, a nawet wymyślać różne zabawy…
„Rysunek z literki lub cyfry”.- dz. wymyślają rysunek jaki chcą, tak żeby literka lub cyferka pozostała widoczna, omawiają swoje prace.
„Wierszyk z uczuciem”.- dz. indywidualnie, bądź parami układają wierszyk, którym każdy wers będzie zaczynał się od nazwy uczucia:
- Spokój nadszedł z cicha, spokój upragniony, spokój …


Literatura:
1. Mirosława Partyka: „ Zdolni, utalentowani, twórczy.”, Warszawa 1999.
2. Jadwiga Stasica: „ Rozwijanie fantazji, zainteresowań i zdolności uczniów.”, Kraków 2003.

mgr Gabriela Piętnik


Copyright © 2013. All Rights Reserved.